Fizjologia sportu

Przedmiot podstawowy

semestr 01

Ćwiczenia
Wykład

(M13) Opis
(M15) Praca pod kierunkiem
(M16) Praca w grupach
(M17) Prezentacje multimedialne
(M4) Dyskusja
(M6) Film

(F1) Aktywność na zajęciach
(F2) Ćwiczenia praktyczne
(F3) Kolokwium

(P1) Egzamin pisemny
(P2) Egzamin ustny
(P4) Test

Cele przedmiotu:

1). Zdobycie wiedzy o fizjologicznych uwarunkowaniach zdolności wysiłkowych człowieka, reakcjach organizmu na wysiłek fizyczny i zmianach adaptacyjnych indukowanych procesem treningu sportowego.

2). Poznanie metod pomiaru podstawowych wskaźników fizjologicznych przydatnych w diagnozowaniu obciążenia ustroju pracą fizyczną i ocenie wydolności fizycznej organizmu.

3). Nabycie umiejętności wykonywania pomiarów podstawowych wskaźników fizjologicznych i interpretacji danych pozyskanych z testów oceniających poziom wydolności fizycznej.

Wymagania wstępne: posiadanie podstawowej wiedzy z zakresu biochemii, anatomii i fizjologii człowieka.

Wykłady:

• Wprowadzenie do fizjologii sportu. Fizjologiczne podstawy treningu sportowego - superkompensacja.

• Procesy zaopatrzenia energetycznego wysiłku fizycznego i charakterystyka podłoża energetycznego różnych dyscyplin sportowych.

• Koncepcja progów metabolicznych oraz ich znaczenie w procesie treningowym.

• Wydolność fizyczna i wytrzymałość wysiłkowa. Czynnik determinujące wydolność fizyczną.

• Pułap tlenowy, próg mleczanowy i maksymalna moc anaerobowa – rola i znaczenie w aspekcie zdolności wysiłkowych człowieka. Metody oceny i kształtowania wydolności aerobowej i anaerobowej.

• Reakcje organizmu na wysiłek fizyczny i treningowe zmiany adaptacyjne warunkujące poprawę zdolności wysiłkowych człowieka.

• Zmęczenie – przetrenowanie – regeneracja.

• Podsumowanie wiadomości realizowanych w semestrze.

Ćwiczenia:

• Zajęcia organizacyjne. Ergospirometria – badanie i analiza porównawcza wyników.

• Analiza zmian wskaźników fizjologicznych w czasie wysiłku. Określanie wielkości deficytu i długu tlenowego.

• Kalorymetria - pomiar wydatku energetycznego pracy fizycznej.

• Określanie intensywności wysiłku fizycznego na podstawie wybranych wskaźników (%VO2max, HR i %HRmax, %HRR – Formuła Karvonena, MVC, 1RM). Wyznaczanie stref treningowych.

Godziny "kontaktowe z nauczycielem akademickim”: 23 godziny (wykłady - 15, ćwiczenia - 8).

Godziny "bez udziału nauczyciela akademickiego" wynikające z nakładu pracy studenta: 80 godzin (przygotowanie do zajęć, studiowanie literatury, opracowanie wyników, nauka do egzaminu).

Literatura podstawowa:

1. Cięszczyk P. (red.) - Fizjologia wysiłku, Wyd. PZWL, Warszawa 2024

2. Górski J. (red.) - Fizjologia wysiłku i treningu fizycznego, Wyd. PZWL, Warszawa, 2019.

3. Górski J. (red.) - Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego, Wyd. PZWL, Warszawa, 2015.

4. Zatoń M., Jastrzębska A (red.) – Testy fizjologiczne w ocenie wydolności fizycznej, Wyd. PWN, Warszawa, 2014

5. A. Jaskólski — Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego z zarysem fizjologii człowieka, Wyd. AWF Wrocław, 2002.

Literatura uzupełniająca:

1. Żołądź J.A. (red.) — Muscle and Exercise Physiology. Elsevier, Wyd. Academic Press, Oxford, 2019.

2. W. Larry Kenney, Jack H. Wilmore, David L. Costill – Physiology of sport and exercise, Seventh edition, Human Kinetics 2019.

3. Magyari P. (red.) ACSM's resources for the exercise physiologist : a practical guide for the health fitness professional, Wyd. American College of Sports Medicine, Wolters Kluwer Health Philadelphia, 2018.

4. Adach Z. (red.) Ćwiczenia z fizjologii ogólnej i fizjologii wysiłku fizycznego, Wyd. AWF Poznań, 2009.

5. Roberts A., Robergs S.O. — Exercise physiology - McGraw-Hill Higher Education, USA, 2000.

Wiedza:

WF2_W08 zna metody diagnozowania i potrafi rozpoznać stany przeciążenia organizmu ćwiczeniami fizycznymi i ich wpływu na organizm.

WF2N_W13 zna podstawy funkcjonowania i patologie aparatu mowy, zasady emisji głosu, podstawy funkcjonowania narządu wzroku i równowagi.

Umiejętności:

WF2_U03 potrafi diagnozować i wyciągać wnioski dotyczące rozwoju somatycznego i motorycznego z uwzględnieniem aktualnych standardów rozwoju.

WF2_U04 potrafi zaplanować i zastosować proces kształtowania różnych komponentów aktywności fizycznej oraz rozpoznawać, korygować błędy i zaniedbania w praktyce.

Kompetencje społeczne:

WF2_K02 uznaje znaczenie wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych, krytycznie ocenia posiadaną wiedzę i odbierane treści; ma świadomość swoich ograniczeń, zasięga opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu.

WF2_K06 prezentuje afirmatywną postawę wobec własnego zdrowia i kondycji fizycznej, potrafi tworzyć programy (projekty) aktywności ruchowej dostosowane do swoich możliwości i potrzeb, jest gotów do stworzenia i rozwijania wzorców właściwego postępowania w środowisku pracy i życia.

Warunki zaliczenia ćwiczeń:

1. Obecność na zajęciach

2. Zdane sprawozdania z zajęć

3. Pozytywna ocena z kolokwium według kryterium:

Ocena: 3.0 - 51-61% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 3.5 - 62-71% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 4.0 - 72-81% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 4.5 - 82-91% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 5.0 - 92 -100% poprawnych odpowiedzi

Całościowe - semestralne zaliczenia ćwiczeń jest warunkiem dopuszczenia do egzaminu.

Warunki zaliczenia wykładów:

Egzamin (pisemny lub ustny) zdany na ocenę pozytywną według kryterium:

Ocena: 3.0 - 51-61% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 3.5 - 62-71% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 4.0 - 72-81% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 4.5 - 82-91% poprawnych odpowiedzi

Ocena: 5.0 - 92 -100% poprawnych odpowiedzi