Podstawy biometeorologii człowieka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu:

TTA-SL>PBC

Kod Erasmus / ISCED:

(brak danych) / (brak danych)

Nazwa przedmiotu:

Podstawy biometeorologii człowieka

Jednostka:

Zakład Ekologii

Grupy:

Punkty ECTS i inne:

5.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:

roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

Język prowadzenia:

polski

KATEGORIA PRZEDMIOTU:

Przedmiot podstawowy

CZAS TRWANIA PRZEDMIOTU:

semestr 05

FORMA ZAJĘĆ, LICZBA GODZIN:

Ćwiczenia
Wykład

METODY DYDAKTYCZNE:

(M13) Opis
(M14) Pokaz slajdów
(M17) Prezentacje multimedialne
(M22) Wykłady
(M4) Dyskusja
(M6) Film

METODY OCENY - FORMUJĄCA:

(F1) Aktywność na zajęciach
(F8) Referat

METODY OCENY - PODSUMOWUJĄCA:

(P1) Egzamin pisemny

Skrócony opis:

INFORMACJE O NAUCZYCIELACH AKADEMICKICH

OSOBA ODPOWIEDZIALNA ZA KARTĘ: dr Adam Mroczka

WYMAGANIA WSTĘPNE

1). Podstawowa wiedza o cechach środowiska przyrodniczego z zakresu geografii fizycznej.

2). Znajomość podstawowych relacji między środowiskiem naturalnym a człowiekiem.

CELE PRZEDMIOTU

1). Ukazanie zależności człowieka (w tym turysty, rekreanta) i wybranych aspektów jego funkcjonowania od zmieniających się czasowo i przestrzennie wpływów środowiska atmosferycznego.

2). Zrozumienie znaczenia bodźców meteorologicznych dla turystyki i rekreacji oraz dla utrzymania dobrostanu zdrowia człowieka.

3). Wskazanie zależności rozwoju różnych form turystyki i rekreacji od parametrów meteorologicznych.

Pełny opis:

WYKŁADY

1: Problematyka zajęć. Wymagania zaliczeniowe i egzaminacyjne. Prezentacja literatury podstawowej. Tematyka przewidywanych referatów i prezentacji. Specyficzna rola i znaczenie atmosfery jako składowej środowiska naturalnego. (3 godz.)

2: Pojęcie meteorotropizmu. Elementy i czynniki meteorologiczne jako bodźce. Biologiczne znaczenie zmienności natężenia parametrów atmosfery. Organizm jako sensor. Budowa AUN i jego znaczenie w meteorotropiźmie. Indywidualność dolegliwości meteorotropowych. Charakterystyka wybranych chorób meteorotropowych. (3 godz.)

3: Meteorotropowe sytuacje pogodowe – struktura, cechy, oddziaływanie biotropowe wyżu i niżu atmosferycznego oraz frontu ciepłego i zimnego. (3 godz.)

4: Meteorotropizm frontu stacjonarnego i zokludowanego. Znaczenie mas powietrza w kształtowaniu pogody. Rodziny niżów atmosferycznych a przewidywanie pogody. (3 godz.)

5: Wiatry lokalne i regionalne i ich rola w meteorotropiźmie. Ogólne uwarunkowania procesów cyrkulacyjnych w atmosferze. (3 godz.)

6: Cykliczność zmian w środowisku: charakterystyka „faz meteorotropowych”. Podstawy prognozowania biometeorologicznego. Transformacja układów barycznych jako źródło prognoz pogodowych. (3 godz.)

7: „Zespołowe wskaźniki biometeorologiczne” sposobem na numeryczne ujęcie wpływu atmosfery na człowieka (entalpia, ochładzanie, temperatury efektywne, niedosyt fizjologiczny, temperatura ekwiwalentna). (3 godz.)

8: Sektory w niżu atmosferycznym w kontekście ich praktycznego wykorzystania, na przykładzie żeglarstwa. Inne przykłady aktywności turystyczno-rekreacyjnych uzależnionych od atmosfery. (3 godz.)

9: Atmosfera jako system globalny - astronomiczne uwarunkowania zjawisk przyrodniczych. Opis i dyskusja. (3 godz.)

10: Helioterapia. Atmosfera jako bariera promieniowania elektromagnetycznego. Skład widmowy promieniowania słonecznego. Efekty biologiczne promieniowania UV-A, B, C. Masa optyczna atmosfery i jej znaczenie w helioterapii. (3 godz.)

11: Pojęcie dawki rumieniowej i jej określanie. Zastosowanie dawek rumieniowych w praktyce uzdrowiskowej i opalaniu. Podstawy chromoterapii. (3 godz.)

12: Talassoterapia. Cechy aerozolu morskiego. Kąpiele morskie jako bodziec biologiczny. Formy działań leczniczych w talassoterapii. Wytwarzanie i stosowanie aerozolu morskiego na śródlądziu. (3 godz.)

13: Bilans cieplny organizmu a środowisko. Wymiana ciepła między organizmem a otoczeniem. Pojęcie progu termicznego. Proces parowania a bilans cieplny. Reakcje przystosowawcze człowieka do hiper- i hipotermii. Znaczenie bilansu cieplnego w turystyce, rekreacji i sporcie. (3 godz.)

14: Bodźcowość obszarów górskich. Oddziaływanie niedotlenne. Reakcje przystosowawcze do pobytu w górach i ich znaczenie dla wydolności człowieka. Zawartość tlenu w powietrzu obszarów nizinnych. (3 godz.)

15: Zasady prowadzenia obserwacji meteorologicznych. Pojęcie pogody i klimatu. Stacja meteorologiczna. Znaki na mapie synoptycznej, sposoby zapisu i interpretacji. Czytanie i analiza mapy synoptycznej. (3 godz.)

ĆWICZENIA

1: Przydział referatów i prezentacji. Zasady prawidłowego referowania w czasie wystąpień publicznych. Cechy budowy atmosfery. Turystyka kosmiczna. (2 godz.)

2: Prezentacje wybranych referatów (rodzaje chmur i opady, zjawiska burzowe i znaczenie w turystyce, wiatr halny, skale termometryczne). (2 godz.)

3: Wilgotność środowiska i jego mierzalne parametry jako bodźce biotropowe – referaty i komentarze. (2 godz.)

4: Film edukacyjny BBC o atmosferze, pytania i komentarze. (2 godz.)

5: Prezentacje wybranych referatów (zjawiska optyczne w atmosferze, chromoterapia). (2 godz.)

6: Antropogenne substytuty bodźcowości atmosferycznej (solaria, tężnie, groty solne) – referaty i komentarze. (2 godz.)

7: Wybrane aspekty kształtowania bilansu cieplnego człowieka w warunkach sztucznych – sauna (rodzaje, środowisko wnętrza, oddziaływanie, przydatność). (2 godz.)

8: Przygotowanie do egzaminu, omówienie zagadnień. (1 godz.)

OBCIĄŻENIE PRACĄ STUDENTA W SEMESTRZE

Forma aktywności	Średnia liczba godzin na zrealizowanie aktywności
Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim, w tym:
Godziny wynikające z planu studiów	60
Konsultacje przedmiotowe
Egzaminy i zaliczenia w sesji	2
Inne
Godziny bez udziału nauczyciela akademickiego wynikające z nakładu pracy studenta, w tym:
Przygotowanie się do zajęć, w tym studiowanie zalecanej literatury	30
Opracowanie wyników	10
Przygotowanie raportu, projektu, prezentacji, dyskusji	20
Inne	3
Sumaryczna liczba godzin dla przedmiotu wynikająca z ca¬łego nakładu pracy studenta	125
Sumaryczna liczba punktów ECTS dla przedmiotu	5

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA:

1). Błażejczyk K., Kunert A., 2004. Bioklimatyczne uwarunkowania turystyki i rekreacji w Polsce. IGiPZ PAN, wyd. 2, Warszawa.

2). Kozłowska-Szczęsna T., Błażejczyk K., Krawczyk B., Limanówka D., 2002. Bioklimat uzdrowisk polskich i możliwości jego wykorzystania w lecznictwie. IGiPZ PAN, Warszawa.

3). Mroczka A., 1992. Zarys biometeorologii człowieka. Skrypt, AWF Kraków.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1). Roth G., 2000. Pogoda i klimat. Świat Książki, Warszawa.

2). Schönwiese Ch., 1997. Klimat i człowiek. Prószyński i S-ka, Warszawa.

Efekty uczenia się:

EK1 Wiedza:

Posiada wiedzę o oddziaływaniu środowiskowym i biologicznym czynników meteorologicznych – odniesienie do efektów kierunkowych – K_W05

EK2 Wiedza:

Zna niezbędne pojęcia i związane z nimi rodzaje materiałów źródłowych i sposoby uzyskiwania danych odnośnie wpływu atmosfery na funkcjonowanie człowieka (w tym turysty i rekreanta) – odniesienie do efektów kierunkowych – K_W01

EK3 Umiejętności:

Potrafi wyjaśniać procesy atmosferyczne i zróżnicowane procedury klimatoterapeutyczne – odniesienie do efektów kierunkowych – K_U05

EK4 Kompetencje społeczne:

Potrafi formułować opinie o przydatności obszaru dla klimatoterapii – odniesienie do efektów kierunkowych – K_K02

EK5 Kompetencje społeczne:

Jest świadomy społecznej, geograficznej i zdrowotnej roli bodźców atmosferycznych – odniesienie do efektów kierunkowych – K_K05

Metody i kryteria oceniania:

OCENA FORMUJĄCA – SKŁADOWE:

1: Referat/prezentacja: pełne ujęcie zagadnienia, właściwe ilustrowanie wypowiedzi, spokojne i czytelne prezentowanie slajdów, odpowiednia konstrukcja całości (wstęp – rozwinięcie – zakończenie) (5,0); ujęcie zagadnienia prawie całościowe, ilustracje dobre ale w zbyt małej ilości, tempo prezentacji niejednolite chociaż zrozumiałe, konstrukcja całości poprawna ale z zastrzeżeniami (4,0); uwzględnienie tylko fragmentu zagadnienia, zbyt szybkie tempo, ilustracje nieczytelne, konstrukcja całości wadliwa (np. brak wstępu, brak wniosków podsumowujących) (3,0).

2: Udział w dyskusji: dotyczy meritum sprawy, ujęcie konkretne, syntetyczne, dobra polszczyzna (5,0); dotyczy meritum sprawy, wypowiedź rozwlekła, mało zwarta, zdania poprawne (4,0); wypowiedź niejasna aczkolwiek odnosząca się do sprawy, brak sprecyzowanego poglądu, kiepska budowa zdań (3,0).

3: Aktywność na zajęciach: student w pełni aktywny, chętnie zgłasza się do odpowiedzi, spontanicznie uczestniczy w dyskusji, wyraża chęć przygotowania referatu/prezentacji (5,0); student częściowo aktywny, zgłasza się do odpowiedzi ale dyskusję podejmuje rzadko, nie odmawia przygotowania referatu/prezentacji (4,0); student mało aktywny, nie podejmuje dyskusji, do odpowiedzi musi być wywołany, jest niechętny do przygotowania referatu/prezentacji (3,0).

OCENA PODSMOWUJĄCA

1: Kolokwium egzaminacyjne: w zależności od zakresu osiągniętej wiedzy, umiejętności i kompetencji: 50-60% dst; 61-70% dst plus; 71-80% db; 81-90% db plus; 91-100% bdb

WARUNKI ZALICZENIA PRZEDMIOTU

1: Obecności na zajęciach

2: Aktywne uczestnictwo w zajęciach

3: Opanowanie co najmniej 50% materiału nauczania – sprawdzone poprzez kolokwium egzaminacyjne

4: Przygotowanie referatu/prezentacji

KRYTERIA OCENY

EFEKT KSZTAŁCENIA 1

OCENA	WYMAGANIA
3,0	Ograniczona wiedza, brak znajomości przykładów, odpowiedzi właściwe, ale ograniczone w swojej treści i znajomości rzeczy.
4,0	Pełna wiedza z zajęć, gorzej z wiedzą literaturową, zna niektóre przykłady, odpowiedzi na ogół właściwe.
5,0	Pełna wiedza podręcznikowa i z zajęć, właściwe zastosowanie przykładów, biegłość w opanowaniu materiału, sensowne odpowiedzi, zawsze dotyczące meritum sprawy.

EFEKT KSZTAŁCENIA 2

OCENA	WYMAGANIA
3,0	Słabo rozróżnia rodzaje materiałów źródłowych chociaż ma świadomość ich istnienia, dotarcie do materiałów źródłowych sprawia mu trudności, nie orientuje się w prawidłowym doborze materiałów źródłowych do konkretnego zagadnienia.
4,0	Zna różne rodzaje materiałów źródłowych ale nie zawsze orientuje się w ścieżkach dojścia, na ogół, choć nie zawsze, właściwie dobiera materiały źródłowe do zagadnienia.
5,0	Orientuje się w całości materiałów źródłowych, zna różne ich rodzaje, wie jak do nich dotrzeć, umie dopasować materiały źródłowe do rodzaju problemu.

EFEKT KSZTAŁCENIA 3

OCENA	WYMAGANIA
3,0	Zjawiska atmosferyczne analizuje na dużym stopniu ogólności, nie potrafi wniknąć w istotę sprawy, nie posiadł umiejętności rozróżnienia procesów atmosferycznych w różnych skalach przestrzennych, słabo dobiera procedury klimatoterapeutyczne do określonych stanów atmosferycznych.
4,0	Potrafi dokonać podstawowej analizy zjawisk atmosferycznych i procedur klimatoterapeutycznych ale ma problemy ze szczegółami, dobrze orientuje się w procesach makroskalowych, ale na niższym poziomie przestrzennym ma problemy, posiadł podstawową umiejętność wiązania procedur klimatoterapeutycznych ze stanami atmosfery.
5,0	Opanował w pełnym zakresie umiejętność analizy stanów i procesów atmosferycznych oraz związanych z nimi procedur klimatoterapeutycznych, umie określić przebieg, natężenie i następstwo zjawisk atmosferycznych, umie powiązać określone procedury klimatoterapeutyczne ze stanami atmosfery.

EFEKT KSZTAŁCENIA 4

OCENA	WYMAGANIA
3,0	Umiejętność dostrzegania związków między cechami fizyczno-geograficznymi różnego rodzaju obszarów a procesami atmosferycznymi ma charakter podstawowy, dlatego wyciągane wnioski jak i formułowane opinie są nie tylko ogólne ale też ogólnikowe, cechuje je brak wnikliwości i mała przydatność praktyczna.
4,0	Na ogół prawidłowo rozpoznaje zależności między cechami fizyczno- geograficznymi różnego rodzaju obszarów a procesami atmosferycznymi ale pozostaje na pewnym stopniu ogólności, wyciągane na tej podstawie wnioski nie posiadają wymaganej szczegółowości chociaż są trafne, dotyczy to również formułowanych opinii – są ogólne ale prawidłowo odzwierciedlają rzeczywistość.
5,0	Właściwie rozpoznaje zależności między cechami fizyczno-geograficznymi miejscowości, obszaru, regionu a przebiegiem procesów atmosferycznych, potrafi powiązać charakter procesów atmosferycznych z dominującymi cechami podłoża, potrafi wyciągać wnioski z podanych wyżej zależności i dzięki temu formułowane opinie w tym zakresie są zawsze trafne.

EFEKT KSZTAŁCENIA 5

OCENA	WYMAGANIA
3,0	Nie zawsze dostrzega związki przyczynowo-skutkowe między stanami atmosfery a określonymi zjawiskami i procesami społecznymi, geograficznymi, zdrowotnymi; w następstwie nie potrafi dokonać oceny tych zależności chociaż posiada świadomość ich istnienia.
4,0	Na ogół dobrze określa opisane wyżej związki przyczynowo-skutkowe ale nie zawsze odróżnia ich znaczenie społeczne, geograficzne i zdrowotne.
5,0	Widzi pełne związki przyczynowo-skutkowe między wybranymi zjawiskami społecznymi, geograficznymi i zdrowotnymi a różnymi stanami atmosfery, związki te potrafi określić, wyartykułować i właściwie ocenić.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/25" (zakończony)

Okres:

2024-10-01 - 2025-02-28

ŚR

Typ zajęć:

Dziekańskie, 15 godzin więcej informacji

Wykład, 45 godzin więcej informacji

Koordynatorzy:

ADAM MROCZKA

Prowadzący grup:

ADAM MROCZKA

Lista studentów:

(nie masz dostępu)

Zaliczenie:

Przedmiot - Egzamin
Dziekańskie - Zaliczenie
Wykład - Egzamin