Nauka pływania i pływanie terapeutyczne

Przedmiot podstawowy

semestr 03

Ćwiczenia

(M10) Metoda programowania
(M13) Opis
(M15) Praca pod kierunkiem
(M16) Praca w grupach
(M6) Film
(M7) Konsultacje
(M9) Metoda problemowa

(F1) Aktywność na zajęciach
(F2) Ćwiczenia praktyczne
(F6) Projekt indywidualny
(F7) Projekt zespołowy

(P3) Średnia ważona ocen formułujących

INFORMACJE O NAUCZYCIELACH AKADEMICKICH

OSOBA ODPOWIEDZIALNA ZA KARTĘ:

dr Mirosław Juszkiewicz, miroslaw.juszkiewicz@awf.krakow.pl

WYMAGANIA WSTĘPNE

1). Umiejętność samodzielnego, bezpiecznego utrzymywania się na wodzie głębokiej z wykorzystaniem środków wypornościowych.

2). Znajomość wad postawy, niepełnosprawności aparatu ruchu, chorób cywilizacyjnych.

CELE PRZEDMIOTU

1). Dostarczanie wiedzy i opanowanie umiejętności praktycznych umożliwiających wykorzystanie środowiska wodnego oraz ćwiczeń w wodzie do poprawy sprawności osób z niepełnosprawnościami, wadami postawy i jednostkami chorobowymi.

2). Przekazanie wiedzy z zakresu kontrolowanego wysiłku fizycznego w wodzie oraz metabolizmu energetycznego, reakcji układu oddechowego i mięśniowo-szkieletowego na zanurzenie w wodzie.

3). Opanowanie umiejętności praktycznych umożliwiających realizację zajęć z wykorzystaniem zasad hydrostatyki, hydrodynamiki i mechaniki ciała.

ĆWICZENIA

1: Zajęcia wprowadzające informujące o zasadach

bezpieczeństwa na zajęciach, celu zajęć, wymaganiach i kryteriach zaliczeniowych, podział na grupy na podstawie umiejętności pływackich, założenia Koncepcji Halliwick, 10 punktowy program szkolenia.

Specyfika oddychania na lądzie i w środowisku wodnym - charakterystyka i różnice.

Sprawność pływacka: zajęcia prowadzone z uwzględnieniem posiadanych umiejętności pływackich.

2: Siły działające na ciało w wodzie

a. zachowanie ciała w wodzie:

• zmiana podstawy podparcia i wytrącanie z równowagi

• chodzenie w kole i wpływ turbulencji

• chodzenie w przód i w tył w pozycji krzesełkowej

• ćwiczenia związane z wypornością,

b. kontrola oddechu - wszystkie poziomy

Sprawność pływacka: zajęcia prowadzone z uwzględnieniem posiadanych umiejętności pływackich.

3: Rotacje ciała w wodzie

a. rodzaje rotacji:

• Rotacja strzałkowa

• Rotacja wzdłużna w pozycji wertykalnej i w leżeniu

• Rotacja poprzeczna leżenie na piersiach i na plecach

• Rotacja łączona

b. Kontrola rotacji w wodzie

• równowaga ciała w wodzie

Sprawność pływacka: zajęcia prowadzone z uwzględnieniem posiadanych umiejętności pływackich.

4: Techniki wejścia do wody przodem

• nauka przesuwania na brzegu basenu do 1/3 uda

• wejście do wody ze wsparciem pełnym i komendy z kangurowaniem

• wejście do wody ze wsparciem łokciowym i komendy z kangurowaniem

• wejście do wody ze wsparciem dłoniowym i komendy z kangurowaniem

Sprawność pływacka: zajęcia prowadzone z uwzględnieniem posiadanych umiejętności pływackich.

5: Zabawy w wodzie ze wsparciami i rotacjami.

a. zabawy ze wsparciami

• rowery - wsparcie dłoniowe

• motorowery - wsparcie na tułowiu

b. zabawy z rotacjami

• statek kosmiczny

• wsparcie na plecach - jajka na śniadanie

• słońce - wiatr - deszcz - wsparcie krótkie długie ramię

• parzące krzesła

Zaliczenie elementów sprawności w wodzie z zakresu koncepcji Halliwick oraz doskonalenie sprawności pływackiej z uwzględnieniem posiadanych umiejętności pływackich.

6: Wprowadzenie do tematyki zajęć, bezpieczna realizacja zajęć w wodzie, podział na grupy w celu optymalnego wykorzystania posiadanych umiejętności pływania.

Aktywność fizyczna w wodzie w rehabilitacji i kształtowaniu sprawności fizycznej (filozofia i elementy techniki pływania).

Przedstawienie tematyki zajęć z pływania korekcyjnego, warunków uzyskania zaliczenia , omówienie zasad postępowania korekcyjnego wad postawy z wykorzystaniem środowiska wodnego. Nauczanie techniki pływania kraulem na grzbiecie.

7: Aktywność fizyczna w wodzie w rehabilitacji i kształtowaniu sprawności fizycznej (filozofia i elementy techniki pływania). Umiejętność wykorzystania pływania oraz ćwiczeń w wodzie z odpowiednią intensywnością wysiłku w celu zwiększenia poziomu wydolności fizycznej, opóźnienia oznak starzenia się, zahartowania i zapobiegania chorobom.

Omówienie postępowania korekcyjnego w przypadku pleców okrągłych i wklęsłych. Film z ćwiczeń korekcyjnych w adaptacji wstępnej. Ćwiczenia korekcyjne w wodzie dla osób umiejących pływać. Nauczanie techniki pływania kraulem na grzbiecie.

8: Kontrolowany wysiłek fizyczny w wodzie oraz metabolizm energetyczny, reakcja układu oddechowego i mięśniowo-szkieletowego na zanurzenie w wodzie. Ćwiczenia w wodzie przeznaczone dla osób z nadwagą i otyłością, dla osób zagrożonych osteoporozą, wzmacniających tułów - powierzchowne i głębokie mięśnie grzbietu oraz klatki piersiowej i brzucha, poprawiające ruchomość w stawach we wszystkich płaszczyznach, z zastosowaniem gimnastyki i treningu krążeniowo-oddechowego w wodzie z kontrolowaną intensywnością wysiłku fizycznego.

Omówienie postępowania korekcyjnego w przypadku klatki piersiowej lejkowatej i kurzej. Film z ćwiczeniami korekcyjnymi w adaptacji wstępnej. Ćwiczenia korekcyjne w wodzie dla osób nie umiejących pływać. Nauczanie techniki pływania kraulem na piersiach.

9: Wpływ wysiłku w wodzie na wydolność serca oraz opóźnienie postępu choroby wieńcowej, reakcja układu sercowo-4. Wpływ wysiłku w wodzie na wydolność serca oraz opóźnienie postępu choroby wieńcowej, reakcja układu sercowo-naczyniowego na zanurzenie oraz ćwiczenia w wodzie. Ćwiczenia wzmacniające górną część ciała, stosowanie ćwiczeń oporowych z zastosowaniem przyborów oraz treningu krążeniowo-oddechowego.

Omówienie postępowania korekcyjnego w przypadku pleców płaskich. Film z ćwiczeń korekcyjnych w adaptacji wstępnej. Ćwiczenia korekcyjne w wodzie dla osób umiejących pływać. Nauczanie techniki pracy kończyn dolnych w pływaniu żabką.

10: 1. Reakcja układu nerkowego i neuro-mięśniowego na zanurzenie, ćwiczenia oraz temperaturę wody. Ćwiczenia wzmacniające dolną część ciała poprawiające równowagę, koordynację i ruchomość w stawach we wszystkich płaszczyznach. Ćwiczenia w wodzie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych, rekreacja i sport osób niepełnosprawnych u osób z:

1.1 Ograniczeniami funkcji ruchowych: - amputacje, paraliż, ograniczenia ortopedyczne –kośćca, stawów, ścięgien, rozszczep kręgosłupa;

1.2 Wadami wrodzonymi, (stałe i przejściowe zaburzenia funkcji mózgu) - zespół Downa, porażenie mózgowe, epilepsja;

1.3 Całościowymi zaburzeniami rozwojowymi: autyzm, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi ADHD, zaburzenia emocjonalne i poznawcze;

1.4 Obciążonych chorobami przewlekłymi: artretyzm, stwardnienie rozsiane, astma, alergie, POCHP;

1.5 Ćwiczenia i sport pływacki osób niewidomych i niesłyszących.

Omówienie postępowania korekcyjnego w przypadku skolioz z zastosowaniem ćwiczeń symetrycznych. Film z ćwiczeń korekcyjnych w adaptacji wstępnej. Ćwiczenia korekcyjne w wodzie dla osób umiejących pływać. Nauczanie techniki pracy ramion w pływaniu żabką.

OBCIĄŻENIE PRACĄ STUDENTA W SEMESTRZE

LITERATURA PODSTAWOWA:

1. Marchewka A., Dąbrowski Z., Żołądź J.A. Fizjologia starzenia się. Profilaktyka i rehabilitacja. Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2013.

2. Thein Brody L., Richley Geigle P. Aquatic exercise for rehabilitation and training. Human Kinetics, Leeds United Kingdom 2009.

3. The American National Red Cross. Swimming & diving., The American National Red Cross,. St. Luius, Missouri, USA, 1992.

4. The American National Red Cross. Swimming and water safety. The American National Red Cross, Yardley, Pensylvania, USA 2009.

Choroba naczyń wieńcowych I przewlekła niewydolność serca

5. Mourot L, Teffaha D, Bouhaddi M, et al. Exercise rehabilitation restores physiological cardiovascular responses to short-term head-out water immersion in patients with chronic heart failure. J Cardiopulm Rehabil Prev, 2010; 30: 22–27.

6. Teffaha D, Mourot L, Vernochet P, et al. Relevance of water gymnastics in rehabilitation programs in patients with chronic heart failure or coronary artery disease with normal left ventricular function. J Cardiac Fail, 2011; 17: 676–683.

Porażenie mózgowe, udar mózgu, niepełnosprawność

7. Chu KS, et al. Water-Based Exercise for Cardiovascular Fitness in People

With Chronic Stroke: A Randomized Controlled Trial. Arch Phys Med Rehabil Vol 2004; 85, 870-4.

Korektywa

8. Gedl-Pieprzyca I, Wpływ ćwiczeń korekcyjnych w wodzie na kształtowanie się wybranych parametrów układu oddechowego. Medycyna Sportowa 2004, vol.20, supl. 1, s.150-155

9. Iwanowski W., Pływanie korekcyjno-lecznicze w przypadkach bocznych skrzywień kręgosłupa. Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 1997

10. Kołodziej J., Pływanie korekcyjne. Wyd. Skrypt nr 101, AWF Kraków, 1989

11. Owczarek S., Korekcja wad postawy, pływanie i ćwiczenia w wodzie. WSiP Warszawa, 1999

Koncepcja Halliwick

12. Olasińska A. Halliwick - koncepcja nauczania pływania osób niepełnosprawnych. Rehabilitacja medyczna, 2002; tom 6, nr 4;77:80

13. Susanne Falkenberg Andersen., Podstawowe informacje na temat terapii w wodzie. Rehabilitacja medyczna, 2002; tom 6, nr 4; 70:76

14. Miłkowski K., Koncepcja Halliwick – nauka pływania poprzez zabawę. Przyjaciel, 2008, 5(12), Fundacja Pomocy Osobom Niepełnosprawnym.

15. Materiały szkoleniowe z kursu Koncepcji Halliwick stopień podstawowy. Materiały w zbiorach prowadzących zajęcia.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

1. Borgosz-Guźda A., Bartczyszyn-Guzik M., Rożek K. Trening w wodzie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Fizjoterapia, 2011; 19: 16-20.

2. Hambrecht R, Wolf A, Gielen S, et al. Effect of exercise on coronary endothelial function in patients with coronary artery disease. N Engl J Med, 2000; 342:454-60.

3. Kelly M, Darrah J. Aquatic exercise for children with cerebral palsy. Developmental Medicine & Child Neurology 2005, 47: 838–842.

4. Hutzler Y, Checham A. Bergman U. Szeinberg A. Effects of a movement and swimming program on Vital capacity and water orientation skills of children with cerebral palsy. Developmental Medicine & Child Neurology 1998,40: 176-181.

5. Juszkiewicz M., Pływanie w kategoriach wartości. FALL, Kraków 2008.

6. Seung Chul Chon et al. Watsu approach for improving spasticity and ambulatory function in hemiparetic patients with stroke. Physiotherapy Research International 14(2): 128–136 (2009).

7. Prins J., Murata N. Stroke mechanics in swimmers with permanent physical disabilities. Palaestra, 2008; 24: 1: 19-25.

Ogólne efekty uczenia się:

1.1. W zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie

11) zagadnienia związane z kształtowaniem, podtrzymywaniem i przywracaniem sprawności oraz wydolności osobom w różnym wieku, w tym osobom starszym, utraconej lub obniżonej wskutek różnych chorób lub urazów, a także zasady promocji zdrowia – w stopniu zaawansowanym;

1.2. W zakresie umiejętności absolwent potrafi:

8) wykazać wysoką sprawność fizyczną niezbędną do poprawnego demonstrowania i wykonywania ćwiczeń w środowisku wodnym oraz stosowania metod specjalnych u osób z różnymi chorobami, dysfunkcjami oraz z różnym rodzajem i stopniem niepełnosprawności

1.3. W zakresie kompetencji społecznych absolwent jest gotów do

3) prezentowania postawy promującej zdrowy styl życia, propagowania i aktywnego kreowania zdrowego stylu życia i promocji zdrowia w trakcie działań związanych z wykonywaniem zawodu i określania poziomu sprawności niezbędnego do wykonywania zawodu fizjoterapeuty

Szczegółowe efekty uczenia się:

W zakresie wiedzy zna i rozumie

C.W5. zasady doboru środków, form i metod terapeutycznych w zależności od rodzaju dysfunkcji, stanu i wieku pacjenta;

C.W6. teoretyczne i metodyczne podstawy procesu uczenia się i nauczania czynności ruchowych

W zakresie umiejętności absolwent potrafi:

B.U9. wykazać umiejętności ruchowe z zakresu wybranych form aktywności fizycznej (rekreacyjnych i zdrowotnych)

C.U5. konstruować trening zdrowotny, w tym różnorodne ćwiczenia, dostosowywać poszczególne ćwiczenia do potrzeb ćwiczących, dobrać odpowiednie przyrządy i przybory do ćwiczeń ruchowych oraz stopniować trudność wykonywanych ćwiczeń;

OCENA FORMUJĄCA – SKŁADOWE:

1: Aktywność na zajęciach

2: Ćwiczenia i test praktyczny

2: Projekt praktyczny koncepcja zajęć

OCENA PODSMOWUJĄCA

1: Średnia ważona ocen formułujących

WARUNKI ZALICZENIA PRZEDMIOTU

1: Obecność oraz aktywne uczestnictwo w zajęciach

2: Zaliczenia praktyczne

3: Przedstawienie projektu podczas sesji w wodzie

KRYTERIA OCENY